.
Terug naar Inzichten

Wat is een prototype eigenlijk?

Harm Slijkhuis
Harm Slijkhuis
Sales Engineer
2026-06-02

Wat is een prototype eigenlijk?

Het woord prototype komt van het Griekse protos (eerste) en typos (model, afdruk of voorbeeld). Letterlijk betekent het dus: het eerste voorbeeld.

Toch wordt het woord tegenwoordig voor van alles gebruikt. Op Encyclo kom je definities tegen als: * eerste experimentele versie van een product * oorspronkelijk model * proefexemplaar * gedetailleerd uitgewerkt model van een uitvinding * meest karakteristieke vertegenwoordiger van iets

Misschien verklaart dat waarom het begrip in de techniek zo vaak voor verwarring zorgt.

Want wanneer is iets een prototype? En wanneer niet?

Een prototype is geen fase maar een verzamelnaam.

Een goede vraag zou zijn: welk risico probeer je in welke TRL-fase weg te nemen?

In de ontwikkeling van elektronica en PCBA's zie je daarom verschillende typen prototypes, elk met hun eigen doel. * TRL 2-3 | Proof of Concept (PoC) — risico: werkt het technische principe überhaupt? * TRL 3-4 | Functional Model — risico: werken de belangrijkste functies zoals bedacht? * TRL 4-5 | Engineering Prototype — risico: werkt het complete ontwerp als systeem? * TRL 5-6 | Alpha Prototype — risico: voldoen prestaties, EMC, thermiek en betrouwbaarheid? * TRL 6-7 | MVP / Beta Prototype — risico: lost het product daadwerkelijk het probleem van de gebruiker op? * TRL 7-8 | Protoserie — risico: kunnen we het product reproduceerbaar bouwen en testen? * TRL 8 | Nulserie — risico: zijn product, documentatie, supply chain en productieproces klaar voor opschaling? * TRL 9 | Serieproductie — risico: kunnen we consistent kwaliteit leveren tegen de juiste kosten?

Daarom probeer ik het woord prototype steeds minder te gebruiken zonder context.

Een Proof of Concept, Engineering Prototype, MVP, protoserie en nulserie zijn namelijk allemaal "prototypes", maar ze beantwoorden totaal verschillende vragen.

En precies daarom heeft een project dat vastloopt in een protoserie meestal een heel ander probleem dan een project dat vastloopt in een Engineering Proto.

Welke benamingen gebruiken jullie binnen je organisatie voor de verschillende ontwikkelfases?

(afb. Encata)

Wat is een prototype eigenlijk? - image 1