Wat kost PCB-assemblage van een prototype?

"Wat kost het ongeveer, 800 of 3.000 euro?" Dat is de vraag die een engineer stelt voordat hij bestanden uploadt, en de vraag die de meeste pagina's over bestukken niet beantwoorden. Een vanaf-prijs zonder laagaantal of aantal onderdelen zegt niets. Een rond getal zonder opbouw ook niet. Dit artikel laat zien waaruit de prijs van een bestukt prototype bestaat, wat hem omhoog duwt en wat onze calculator vandaag rekent voor een paar referentieprinten. Hoe we prototypes bouwen staat op de pagina over PCB-assemblage voor prototypes. Dit stuk gaat alleen over het geld.

Wat kost PCB-assemblage: de vier blokken

Elke prijs voor een bestukte print, bij ons of bij een ander, bestaat uit vier blokken. Wie offertes vergelijkt, moet ze los van elkaar kunnen zien.

1. De assemblage

Dit is het werk: soldeerpasta printen, onderdelen plaatsen, reflowen, THT-onderdelen met de hand solderen, controleren. De prijs hangt vooral af van het aantal placements per print, het aantal zijden en wat er met de hand moet. Een connector die iemand met de hand soldeert kost meer tijd dan vijftig 0402-weerstanden uit de pick-and-place. Dit is het blok waar ons werk zit. Aan de onderdelen verdienen we niets.

2. De onderdelen

Wij kopen de onderdelen bij Digi-Key, Mouser, LCSC, Farnell, TME, RS, Arrow, Verical en Würth Elektronik en rekenen daar geen opslag op. Je betaalt wat de leverancier ons rekent, dezelfde prijs die je ziet als je zelf de BOM in het winkelmandje zet. Reel, cut tape, tube of los in een zakje maakt voor de prijs niet uit.

We bestellen alleen wat op voorraad ligt. Dat heeft gevolgen voor de prijs en de levertijd: een onderdeel met 12 weken fabriekslevertijd kopen we niet. Dan vragen we je om een alternatief, of je stuurt het onderdeel zelf op. Zit het nog op een oude print, dan desolderen we het gratis. Hoe dat werkt staat op de wikipagina over onderdelen en leveranciers.

3. De kale print

De kale print lever je zelf aan, of wij kopen hem per print in bij een fab in Europa of Azië, in de stackup die je ontwerp nodig heeft. Hier zit het grootste prijsverschil op de markt. Voor een 4-laags print van 100 x 80 mm, FR4, ENIG, 10 stuks, vroegen de openbare calculators op 7 oktober 2026: JLCPCB $32,40, PCBWay $81,36, Multi-CB 229,70 euro, Eurocircuits 327,00 euro en Beta Layout 385,84 euro. De hele meting, met levertijden en minimumaantallen, staat in onze vergelijking van PCB-assemblage in Nederland. Het printdeel van een DeltaProto-prijs volgt die markt. Bij een bestukt prototype is de print meestal het kleinste van de vier blokken.

4. Opstartkosten, stencil en NRE

Hier zit het verschil tussen de prijs op de webpagina en de prijs op de factuur. JLCPCB noemt in september 2026 voor Economic $8,18 opstart en $1,53 stencil, voor Standard $25,56 of $51,12 opstart en $8,21 of $16,42 stencil, en daarbovenop $3,07 of $1,53 per uniek extended part, per order. Bij een revisie betaal je dat opnieuw. Bij een EMS heet dit NRE en staat het als aparte regel in de offerte. Eurocircuits en Beta Layout rekenen het stencil niet apart. Bij DeltaProto is de prijs in de calculator de prijs die je betaalt: er komt geen opstart- of NRE-regel bij, het stencil hoort bij de kale print, en er is geen toeslag voor kleine aantallen.

Wat de prijs omhoog duwt

Twee printen met hetzelfde aantal onderdelen kunnen een factor twee in assemblageprijs verschillen. Dit zijn de knoppen:

• Het aantal unieke onderdelen, meer nog dan het aantal placements. 120 placements van 30 verschillende onderdelen zijn minder werk dan 120 placements van 90 verschillende. Elk uniek onderdeel is een bestelregel, een feeder of tray en een controle.
• Dubbelzijdig SMD. Twee stencils, twee keer door de reflow, en de onderdelen van de eerste zijde hangen tijdens de tweede doorgang ondersteboven aan hun eigen soldeer.
• BGA en 0,5 mm pitch. Routine bij ons, maar ze vragen meer tijd bij het printen van de pasta en bij de controle na reflow.
• Connectoren en andere THT-onderdelen gaan met de hand, en dat is tijd per pin.
• Schaarse onderdelen. Wat niet op voorraad ligt, zit niet in de prijs maar wel in de planning, zie blok 2.
• Levertijd. De mediane klant kiest 10 werkdagen. 5 werkdagen kan, en kost meer.

Een PCB-prototype laten bouwen: waarom 2 printen niet de helft van 4 kosten

Een deel van het werk doen we één keer per order, niet per print: de BOM doorlopen, de onderdelen bestellen, het stencil, de machine instellen, de eerste print die extra aandacht krijgt. Dat deel is bij 2 printen even groot als bij 20. Daarom is de prijs per print bij 2 stuks hoog en zakt hij daarna snel. De tabel hieronder laat dat zien: dit zijn de assemblageprijzen die onze calculator vandaag rekent voor een referentieprint (0603-passieven, 40% unieke onderdelen, 8% THT, dubbelzijdig vanaf 150 placements), in euro exclusief btw, zonder onderdelen en zonder kale print.

Jouw print wijkt af van de referentieprint: meer unieke onderdelen, een BGA, meer handwerk, een andere levertijd. Het is geen offerte. De calculator rekent met jouw bestanden en is zo'n 95% nauwkeurig.

Vijf printen met zo'n 120 placements: de calculator rekent daar vandaag 840 euro voor aan assemblage bij 10 werkdagen. De onderdelen en de kale print komen daar tegen kostprijs bij.

Twee printen met 300 placements kosten 850 euro aan assemblage en twintig van dezelfde print 3.890 euro: tien keer zoveel printen, lang geen tien keer de prijs.

Dat laatste is het middengebied van 20 tot 200 printen, voor een veldtest of een nulserie. Bij een EMS is dat de dure zone: te weinig printen om de opstartkosten over uit te smeren, dus betaal je vooral setup. Bij ons is er geen setup om uit te smeren. Vanaf een paar honderd identieke printen draait dat om. Dan ben je bij een EMS beter af, en dat zeggen we er ook bij.

Het tweede sample: de post die niet op de offerte staat

Meer dan 90% van onze klanten verandert iets na het eerste sample. Een footprint staat gespiegeld, een connector moet 2 mm opschuiven. Niemand telt dat mee bij het vergelijken van offertes, en toch is het de grootste verborgen post. Vraag elke partner voor PCB-assemblage wat een revisie kost. Bij een webshop is het antwoord een nieuwe order met opnieuw opstart, stencil en extended-partkosten. Bij een EMS een engineering change order: nieuwe offerte, mogelijk nieuwe NRE en een nieuwe plek in de planning.

Bij ons draait de order om dat tweede sample. We bouwen eerst één First Proto, jij test hem. Je zet de wijzigingen op de List of Change en wij bouwen het volgende sample ermee, binnen dezelfde order, met de onderdelen al op de plank. Drie samples per order zijn inbegrepen, meer als het nodig is, elk met zijn eigen revisie. Ben je er bijna, dan stuur je het sample terug met de gratis retourvoucher en passen wij het aan in plaats van het opnieuw te bouwen. De order beweegt mee: even stilzetten, of uiteindelijk 8 printen in plaats van 10. In ons lab is sample 2 geen mislukking, maar de normale gang van zaken. Is de First Proto wel in één keer goed, dan sturen we een taart.

De week die op geen enkele factuur staat

De duurste post staat nergens in deze tabel. Een startup die 100.000 euro per maand uitgeeft, is zo'n 25.000 euro kwijt per week wachten, per iteratie. Wie 500 euro bespaart op de assemblage en daar een week langer op wacht, heeft duur bespaard. De rekensom staat in wat kost een week wachten op een protoPCBA. Reken daarom in kosten per iteratie, niet in prijs per print. Een PCBA-prototype dat op werkdag 5 of 10 de deur uitgaat, met de volgende revisie in dezelfde order, wint die rekensom bijna altijd.

Wil je weten waar jouw print in de tabel valt? Upload je Gerber, BOM en centroid in de calculator en lees de prijs af. Geen account, geen salesgesprek.